#22 - Đảng Cộng hòa có giữ được cả hai viện Quốc hội Mỹ sau bầu cử giữa kỳ 2026?
19 August, 2026
Ngày 3/11/2026, cử tri Mỹ sẽ bầu lại toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện. Đảng Cộng hòa bước vào cuộc bầu cử với quyền kiểm soát cả Nhà Trắng lẫn Quốc hội, nhưng lợi thế tại Hạ viện đặc biệt mong manh. Sau kết quả năm 2024, Cộng hòa chỉ có đa số 220–215, đồng nghĩa với việc Dân chủ chỉ cần có thêm ba ghế để có quyền kiểm soát. Tại Thượng viện, Đảng Cộng hòa đang dẫn 53–47; Đảng Dân chủ cần tăng ròng bốn ghế vì tỷ số 50–50 vẫn nghiêng về Cộng hòa nhờ lá phiếu quyết định của Phó Tổng thống JD Vance.
Kết quả này sẽ quyết định mức độ Nhà Trắng có thể tiếp tục thúc đẩy chương trình nghị sự về thuế quan, chi tiêu quốc phòng, năng lượng và công nghệ. Nếu Đảng Cộng hòa giữ cả hai viện, Tổng thống Trump sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để thể chế hóa chương trình “America First”. Nếu Dân chủ giành ít nhất một viện, Mỹ nhiều khả năng bước vào giai đoạn chính phủ chia rẽ, với giám sát mạnh hơn nhưng đồng thời gia tăng nguy cơ bế tắc ngân sách và trần nợ.
Đối với Việt Nam, tác động trực tiếp nhất nằm ở thương mại. Mỹ nhập khẩu khoảng 193,8 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam trong năm 2025, tạo ra mức thâm hụt song phương khoảng 178,2 tỷ USD. Việt Nam đồng thời đang bị Washington chú ý về xuất xứ hàng hóa, năng lực sản xuất dư thừa và nguy cơ hàng Trung Quốc được chuyển tải qua nước thứ ba.
Một Quốc hội hoàn toàn do Đảng Cộng hòa kiểm soát sẽ làm tăng nguy cơ siết thuế quan, quy tắc xuất xứ và kiểm soát công nghệ. Ngược lại, Đảng Dân chủ giành một hoặc cả hai viện có thể tạo thêm rào cản đối với các biện pháp đơn phương của Nhà Trắng, nhưng không đồng nghĩa với việc các chính sách hiện tại sẽ tự động được dỡ bỏ. ASF đặt ra câu hỏi là":
Sau cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ ngày 3/11/2026, Đảng Cộng hòa có tiếp tục kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện hay không?
Tỷ lệ cơ sở: khoảng 17%
ASF xem xét sáu kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ hậu Chiến tranh Lạnh, trong đó đảng của tổng thống đã nắm quyền kiểm soát cả Nhà Trắng, Hạ viện và Thượng viện trong giai đoạn trước cuộc bầu cử.
Chỉ một trong sáu trường hợp kết thúc với việc đảng của tổng thống vẫn kiểm soát cả hai viện. Trường hợp ngoại lệ là Đảng Cộng hòa dưới thời George W. Bush năm 2002, diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi mức tín nhiệm của Tổng thống tăng mạnh sau sự kiện 11/9.
Từ đó, tỷ lệ cơ sở cho việc đảng của tổng thống giữ được cả hai viện là: 1/6, tương đương khoảng 16,7%.
Kết quả này phù hợp với xu hướng lịch sử . Trong 22 kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ kể từ năm 1938, đảng của tổng thống đã mất ghế Hạ viện trong 20 kỳ. Hai ngoại lệ đều gắn với những điều kiện chính trị đặc biệt.
Với tình hình hiện tại ở Hạ viện, Đảng Cộng hòa có khả năng cao sẽ mất quyền kiểm soát ở viện này.
Xác suất hiện tại: 13,8%
Sau khi cập nhật tỷ lệ cơ sở bằng môi trường thăm dò, tình hình kinh tế, cuộc chiến Iran và cấu trúc bản đồ bầu cử, ASF đánh giá:
Xác suất Đảng Cộng hòa giữ được cả Hạ viện và Thượng viện sau bầu cử giữa kỳ 2026 là 13,8%.
Xác suất này thấp hơn nhẹ so với tỷ lệ cơ sở 16,7%. Lợi thế địa hạt và bản đồ Thượng viện tạo ra một số điều kiện thuận lợi cho Đảng Cộng hòa, nhưng môi trường dư luận đang nghiêng mạnh về phía Đảng Dân chủ, cùng với mức tín nhiệm thấp của Tổng thống Trump và sự bất mãn về chi phí sinh hoạt.
Các động lực chính
1. Môi trường dư luận đang bất lợi cho Cộng hòa
Các chỉ số bỏ phiếu Quốc hội toàn quốc hiện cho thấy Dân chủ dẫn khoảng 6–7 điểm. Silver Bulletin ghi nhận lợi thế 6,7 điểm; sau điều chỉnh theo nhóm cử tri có khả năng thực sự đi bầu, khoảng cách tăng lên khoảng 8,1 điểm.
Mức tín nhiệm của Trump cũng là một lực cản lớn. Khảo sát Reuters/Ipsos công bố ngày 17/8 ghi nhận chỉ 33% người Mỹ ủng hộ cách ông điều hành đất nước. Dù từng khảo sát có thể dao động, các nguồn hiện đều cho thấy tỷ lệ phản đối vượt xa tỷ lệ ủng hộ.
2. Kinh tế và cuộc chiến Iran làm tăng tâm lý trừng phạt chính quyền
Kinh tế Mỹ chưa rơi vào suy thoái, nhưng tăng trưởng đang chậm lại trong khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang. Thuế quan làm tăng chi phí hàng hóa. Cuộc chiến Mỹ - Iran tiếp tục gây áp lực lên giá năng lượng và chỉ số niềm tin tiêu dùng.
Các yếu tố này đang tạo ra một môi trường chính trị bất lợi cho Cộng hòa: chính quyền chưa thực hiện được cam kết giảm chi phí sinh hoạt, trong khi các quyết định về thuế quan và Iran đang làm tăng áp lực đối với người tiêu dùng.
3. Kết quả bầu cự ở Hạ viện
Với lợi thế ban đầu chỉ năm ghế, Đảng Cộng hòa chỉ được phép mất tối đa hai ghế. Quá trình phân chia lại địa hạt tại Texas và Ohio đã giúp họ phần nào cải thiện vị thế, nhưng California cũng vẽ lại bản đồ để tạo lợi thế đối trọng cho Đảng Dân chủ.
Theo Sabato’s Crystal Ball, bản đồ Hạ viện năm 2026 không thuận lợi hơn đáng kể cho Đảng Cộng hòa so với bản đồ năm 2018, thời điểm Đảng Dân chủ giành thêm 41 ghế. Phân chia lại địa hạt có thể giúp Đảng Cộng hòa hạn chế tổn thất, nhưng chưa đủ để giúp họ có ưu thế hơn tại Hạ viện.
4. Thượng viện là tuyến phòng thủ chính của Đảng Cộng hòa
Đảng Dân chủ cần thêm bốn ghế, đồng thời phải bảo vệ Michigan và Georgia. Con đường khả thi nhất là giữ hai ghế này, sau đó giành North Carolina, Maine, Ohio và Alaska. Iowa và Texas có thể mở rộng chiến trường nếu môi trường quốc gia tiếp tục dịch chuyển về phía Dân chủ.
Tuy nhiên, Đảng Dân chủ đang gặp khó khăn tại Michigan. Nếu mất ghế này, họ có thể mất tới năm ghế về phe Đảng Cộng hòa. Vì vậy, Đảng Cộng hòa vẫn có cơ hội tương đối cao giữ Thượng viện ngay cả khi mất Hạ viện.
Xác suất 13,8% có ý nghĩa gì?
Mức 13,8% tương đương với một khả năng thấp. Tuy nhiên, chỉ cần môi trường dư luận dịch chuyển, giá năng lượng giảm hoặc các ứng viên Cộng hòa thể hiện tốt hơn dự kiến, xác suất có thể tăng đáng kể.
Quan trọng hơn, 13,8% không có nghĩa là Đảng Cộng hòa chỉ có 13,8% cơ hội giữ từng viện. Họ vẫn có khả năng đáng kể để giữ Thượng viện. Xác suất tổng thể thấp vì câu hỏi yêu cầu họ phải thành công ở cả hai viện, trong khi Hạ viện hiện là vấn đề lớn.
Tương tự, xác suất 86% cho kết quả KHÔNG không đồng nghĩa với Đảng Dân chủ chắc chắn kiểm soát toàn bộ Quốc hội. Nó bao gồm mọi trường hợp Cộng hòa mất ít nhất một viện. Trong đó, chính phủ chia rẽ vẫn là một trong những kịch bản chính.
Về mặt chiến lược, các doanh nghiệp và chính phủ nên hoạch định chiến lược dựa trên kịch bản Đảng Dân chủ giữ Hạ viện và Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện cho giai đoạn 2027–2028, nhưng vẫn cần chuẩn bị cho khả năng thấp Đảng Cộng hòa giữ cả Quốc hội và đẩy nhanh chương trình nghị sự về thuế quan, công nghệ, năng lượng và an ninh.
Tín hiệu cần theo dõi
Khoảng cách bỏ phiếu Quốc hội toàn quốc. Nếu Đảng Dân chủ vẫn dẫn từ 6 điểm trở lên vào đầu tháng 10, xác suất Đảng Cộng hòa giữ cả hai viện có thể giảm về gần 10%. Nếu khoảng cách thu hẹp xuống dưới ba điểm, xác suất có thể tăng lên vùng 20–30%.
Mức tín nhiệm của Trump. Việc tỷ lệ ủng hộ phục hồi trên 40%, đặc biệt trong nhóm cử tri độc lập, sẽ là tín hiệu tích cực cho Cộng hòa. Nếu mức tín nhiệm tiếp tục quanh 35% hoặc thấp hơn, Hạ viện sẽ ngày càng khó giữ.
Giá xăng, lạm phát và chiến sự Iran. Giá năng lượng hạ nhiệt và một thỏa thuận giảm căng thẳng với Iran có thể giúp Cộng hòa thu hẹp bất lợi. Một cú sốc giá mới hoặc chiến sự tiếp tục kéo dài sẽ có tác động ngược lại.
Các cuộc đua tại Hạ viện. Cần theo dõi số ghế Cộng hòa được Cook Political Report, Inside Elections và Sabato chuyển từ “an toàn” sang “có khả năng”, “nghiêng” hoặc “cân bằng”. Những thay đổi đồng loạt sẽ quan trọng hơn một cuộc thăm dò riêng lẻ.
Các bang chiến trường cho Thượng viện. Michigan và Georgia quyết định Đảng Dân chủ có giữ được tuyến phòng thủ hay không. North Carolina, Maine, Ohio và Alaska quyết định họ có đủ số ghế để giành đa số hay không.
